Đổi đất vàng lấy cầu Thủ Thiêm 4: Phải đấu thầu mới tránh thất thoát, trục lợi
11 lô đất vàng vị trí của ở KDT Thủ Thiêm sẽ được dùng để đổi cho chủ đầu tư xây cầu Thủ Thiêm 4.
Cầu Thủ Thiêm 4 nối quận 2 với quận 7 có giá trị đầu tư hơn 5.200 tỷ sẽ được thực hiện theo mô hình đổi đất lấy hạ tầng (BT).
Theo này, TP.Hồ Chí Minh sẽ dùng 16 lô đất có diện tích gần 12ha để thanh toán cho các nhà đầu tư thực hiện sản phẩm. Hoàn hảo, tại 16 lô đất có 11 lô đất vàng vị trí ngay khu đô thị Thủ Thiêm với quy mô liền kề 100.000m2.
Tuy ủng hộ việc thành thị xây cầu Thủ Thiêm 4, Nhưng theo nhiều chuyên gia, việc thực hiện dự án theo Hình hức BT gây nhiều lo ngại về tính minh bạch và nguy cơ thất thoát.
BT là trục lợi chính sách
Ông Nguyễn Văn Đực, phó Giám đốc doanh nghiệp nhà ở Đất Lành cho rằng, hình thức BT là 1 cách trục lợi chính sách. Mô hình đó tiềm ẩn nguy cơ gây thất thoát hàng chục nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn tỷ đồng của nhà nước.
“Chuyện triển khai cầu đường cần phải được đấu thầu công khai để chọn ra những tổ chức thi công xây dựng có năng lực, đủ tư phương pháp pháp nhân, kinh nghiệm. Còn 16 lô đất cũng phải đấu giá công khai để những nhà đầu tư phát triển BDS săn đón tham gia. Hai cái này cần phải tách thành hai gói thầu khác nhau”, ông Đực nói.
Theo ông Đực, không nên gom tất cả 16 lô đất đó thành 1 gói mà nên tách thành 16 gói đấu thầu khác nhau. Có thể sẽ có 16 đơn vị đầu tư trúng thầu hoặc 3 hay 4 chủ đầu tư trúng tùy vào họ thấy thích hợp với những khu đất.
“Tách thành 16 gói thầu bán đấu giá kiên cố nguồn thu lại là lớn hơn vô cùng nhiều so với việc gộp chung 16 lô đó thành 1 gói. Giống như mua tôm cá, mua 1 mớ lúc nào cũng rẻ hơn mua từng con”, ông Đực nói.
Cũng theo ông Đực, nếu gộp chung lại thì xảy ra tình trạng người này không đủ chức năng làm cầu thì lại được làm cầu, hoặc không đủ công năng làm Bất động sản lại làm BDS là vô lý. Do đó, cần phải tách biệt hai chuyện đó để tránh thất thoát.
“Ví dụ cây cầu xây 10 ngàn tỷ Nhưng thực tế xây có khi lại chỉ khoảng 5 ngàn tỷ thôi, còn 16 lô đất trị giá 10.000 tỷ Tuy nhiên đích thực có khi lên đến 20 – 30.000 tỷ. Sau khi trừ đi thì đơn vị đầu tư rõ ràng bỏ túi hàng chục nghìn tỷ đồng”, ông Đực nói.
Mầm móng thất thoát và nguy cơ tham nhũng
Giáo sư Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường xem, Loại hình đầu tư BT tiềm ẩn các nguy cơ gây thất thoát và tham nhũng vô cùng lớn.
những sản phẩm BT chọn lựa chủ đầu tư theo hình thức chỉ định thầu thay vì đấu thầu công khai đã làm suy giảm tính cạnh tranh, minh bạch thông báo. Ở khi như thế, quỹ đất đối ứng trả cho công ty thường không ít hơn thực tế dẫn đến thất thoát tài sản nhà nước hàng nghìn tỷ đồng.
hoàn mỹ, việc xác định giá trị của khu đất tại thời điểm giao đất luôn tiềm ẩn các nguy cơ thất thoát, vì mỗi loại đất lại được định giá giá trị khác nhau.
“Nếu CĐT xây dựng 1 tuyến phố, rồi lấy quỹ đất đối ứng hai bên đường thì giá đất phải được xét duyệt sau khi làm nên tuyến đường mới đảm bảo được tối đa giá trị, Nhưng triết lý đó rất ít khi được thực hiện”, ông Võ nói.
Mặt khác, nếu để doanh nghiệp tự đề xuất - tự xuất hiện sản phẩm BT, nhà đầu tư có thể ăn theo nhiều lần: Lần đầu là đẩy tổng mức xuất hiện dự án lên cao để nâng giá bán đầu tư; Lần hai là phần trăm từ các nhà thầu do chủ đầu tư BT tự chỉ định; Lần ba là đẩy giá thành triển khai hạ tầng khu đất dự kiến đổi lấy hạ tầng để được giảm trừ vào Tiền khai thác đất; Lần bốn là giá đất được tính khi chưa có hạ tầng, nên giá đất thường được tính tại mức vô cùng thấp.
mô hình BT đã lỗi thời
Theo tiến sĩ Đinh Thế Hiển, chuyên gia kinh tế, Hình hức BT (đổi đất lấy hạ tầng) chỉ thích hợp trong giai đoạn thập niên 90. Khi đó, thị trường bất động sản chưa định hình, nhiều khu đất muốn nâng cấp đòi hỏi nhiều sức lực triển khai, vốn đầu tư lớn nên chủ trương đổi đất lấy hạ tầng phát triển.
Nhưng, hình thức này hiện đã không còn thích hợp, Hiện tại thị trường BDS đã trưởng thành, giá trị của từng khu đất đã được xác định, nhiều đơn vị đầu tư sẵn sàng tham dự để thực hiện dự án.
Mặt khác, hạ tầng giao thông, cầu đường luôn có những kế hoạch triển khai rõ ràng và đòi hỏi doanh nghiệp thi công phải có năng lực đích thực, có kinh nghiệm chứ không phải ai cũng làm được.
Vì nguyên nhân này, cần phải tách biệt hai việc đó. Đấu thầu giao thông riêng và đấu giá đất riêng. Như vậy sẽ tránh được trường hợp, các nhà kinh doanh bất động sản không có kinh nghiệm làm cầu đường Nhưng vì muốn có lô đất nên tham dự và ngược lại các tổ chức có kinh nghiệm làm cầu đường Nhưng không thể phát huy được hiệu quả ở đầu tư dự án bất động sản.
“Tách riêng như vậy, thành thị sẽ lựa chọn được các chủ đầu tư BDS tốt nhất cho các lô đất và doanh nghiệp thi công hoàn hảo nhất để thực hiện sản phẩm cầu đường. Còn nếu chúng ta gộp chung cả hai cái này thì sẽ đi ngược tiến trình minh bạch hóa đầu tư và khai thác nguồn vốn”, Tiến sĩ Hiển nói.
Không có nhận xét nào